Verandering is er natuurlijk altijd al geweest, maar welke businessmodellen hebben we de afgelopen jaren in een rap tempo zien opkomen. Een eerste voorbeeld hiervan is het platformmodel.

Eigenlijk is een platform het op een toegankelijke manier mogelijk maken om capaciteit en behoefte aan elkaar te verbinden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan AIRBNB, UBER of Takeaway etc. Maar denk ook aan datingplatformen of ons “Nederlandse”  Marktplaats! Ik kom zelf oorspronkelijk uit Den Haag en wij kochten thuis vroeger altijd wekelijks de “Via Via”. Een geel krantje met een enorm aanbod van allerlei tweedehands rommel. Het verdienmodel was eenvoudig. De krant koste (1996) ongeveer 4 gulden en er stonden adverteerders in die daarvoor betaalden. Buiten de advertenties is het verdienmodel, maar ook de schaalbaarheid van een platform als marktplaats natuurlijk compleet anders.

Een ander businessmodel is bijvoorbeeld het model op basis van het collectief. Dit zijn community-based platformen die draaien op het feit dat de mogelijkheid om consumenten te bundelen een zeer krachtig instrument is. Denk daarbij bijvoorbeeld aan United Consumers of de collectieve Inkoopmogelijkheden voor leden van Vereniging Eigen Huis. Een grote verzameling van mensen heeft commerciële “waarde”. Het is dus ook mogelijk dat klanten van bedrijf A, aanbiedingen krijgen van bedrijf B, waarvoor A weer een vergoeding krijgt. Klinkt eenvoudig, maar toch wordt hier niet altijd even goed over nagedacht door bedrijven. Niet alleen de mogelijkheid zelf, maar ook de manier waarop.

Een derde belangrijk businessmodel is het circulaire-businessmodel. Denk hierbij aan oplossingen waarbij je alleen betaalt voor daadwerkelijk gebruik van goederen.  Initiatieven die een businessmodel vinden in bijvoorbeeld overtolligheid, overproductie en het opnieuw inzetten van goederen en kleding. Maar ook het delen / gezamenlijk gebruik van goederen.

Al deze veranderingen hebben veel meer impact dan menigeen denkt of voorziet.

Met name op het Circulaire model zal ik wat verder inzoomen. Wat zijn nu exact de oorzaken voor de snelle opkomst van de zogenaamde pay-per-use en abonnementsmodellen.

• De behoefte aan flexibiliteit bij gebruikers
• Veel meer aandacht voor het milieu
• Druk op producenten van goederen
• Behoefte aan ontzorging & gemak bij de gebruikers
• Veel zaken zijn aan het internet gekoppeld (IoT), waardoor gebruik meetbaar wordt.
• En een belangrijk punt is dat de jongere generaties gewoon anders hun geld uitgeven.

Dit gaat enorm veel aanpassingen en veranderingen teweeg brengen. En het slechte nieuws is, dat als je hier niet goed over nadenkt of dit en zo ja hoe dit jouw bedrijf gaat raken, de kans groot is dat je bedrijf het niet gaat overleven.

Als retailer koop jij bijvoorbeeld de producten in bij een groothandel. De groothandel koopt deze in bij de fabrikant . Normaal verkoop jij de producten  aan de consument en maak je marge. Stel dat die consument  jou als retailer per maand gaat betalen voor het gebruik van het product. En jou daarbij ook nog eens alleen betaalt als het product werkt. Dan heb je buiten een cash-flow probleem ook nog eens uitgebreide service te verlenen. Je moet maandelijks geld innen bij al je klanten met het risico dat je in een aantal gevallen achter je geld aan kan lopen.

Een relatie opbouwen met je klant is dan ook superbelangrijk, maar ik voorzie echter nog een factor waar je rekening mee moet houden. De kans dat de producent om jou heengaat en zelf een relatie gaat opbouwen met de consument / afnemer is reëel. Daarbij gaan schakels in de distributieketen overgeslagen worden en komen daarbij onder druk te staan.  Kijk bijvoorbeeld naar Sonos (geluidsapparatuur) die abonnementen afsluit met consumenten voor het gebruik van hun apparatuur. Mijn visie is dat een deel van de retail zal transformeren naar een soort servicepunten.

Uiteraard zal bovenstaande visie niet op alle producten betrekking hebben. Ik denk dat er drie gebieden zijn waar dit met name het geval zal zijn. Alles in en om je huis (gebruiksproducten), mobiliteit (auto’s, scooters, fietsen etc.) en hardware, zoals laptops telefoons.